Cuộc chiến chống virus corona đang bước vào một trong những giai đoạn cam go nhất. Bên cạnh những nhu cầu cấp bách về y tế, các giải pháp kiến trúc và quy hoạch đô thị cũng đang được sử dụng như một vũ khí kiềm hãm sự phát triển của nCoV, đồng thời làm thay đổi những ý niệm truyền thống về đô thị.

Nhìn vào sự phát triển của dịch corona, có thể thấy cách phản ứng mạnh mẽ và quyết liệt của các đô thị, không chỉ của riêng Trung Quốc mà trên toàn thế giới. Từ ngày 9.1 khi tổ chức WHO có tuyên bố chính thức về dịch nCoV, chợ hải sản Hoa Nam ở trung tâm thành phố Vũ Hán, nơi bắt nguồn virus, đã ngay lập tức bị đóng cửa. Chỉ hai tuần sau đó, toàn bộ thành phố Vũ Hán bị phong tỏa, và con số này rất nhanh chóng tăng lên 15 thành phố trong một thời gian ngắn. Tổng cộng đã có 56 triệu người bị cô lập bởi hệ thống giao thông công cộng đóng cửa và đường sá bị chốt chặn ngay vào dịp Tết Nguyên đán. Để hình dung sự khủng khiếp ấy, xin nói thêm rằng 56 triệu người là con số lớn hơn dân số của 209 quốc gia trên thế giới. Bên cạnh đó, trong nỗ lực ngăn chặn dịch bệnh lây lan, các cộng đồng dân cư địa phương cũng tự cô lập bản thân bên trong những bức tường dựng tạm, trên đó là dòng chữ: “Cấm người bên ngoài vào khu dân cư”. Điều này cho thấy cư dân địa phương đã nhận rõ những ưu điểm của một cộng đồng nhỏ khi phải đối mặt với tình trạng khủng hoảng như hiện nay: dễ kiểm soát, khả năng tự cung tự cấp cao và mang đến cho người dân cảm giác an toàn.

Hơn nữa, việc hệ thống giao thông công cộng bị tê liệt trong khi mọi người ra đường chỉ khi có nhu cầu mua sắm nhu yếu phẩm đã gây nên những vẫn đề giao thông nghiêm trọng cho các thành phố, đặc biệt là những đô thị phụ thuộc phần lớn vào phương tiện giao thông cá nhân. Lý thuyết quy hoạch đô thị tập trung (centralisation) đang thể hiện rất nhiều bất cập khi khiến số lượng người dân cùng một lúc tập trung tại các trung tâm thương mại trở nên lớn hơn bao giờ hết vào thời điểm virus corona đang hoành hành, làm tăng nhanh khả năng nhiễm bệnh trong cộng đồng. Trong hoàn cảnh hiện nay, việc giãn dân vào các khu dân cư nhỏ có thể là một giải pháp tối ưu hơn. Các nhóm ở nhỏ sẽ góp phần làm giảm tỉ lệ di chuyển bằng phương tiện cá nhân, đồng thời vẫn đáp ứng đủ nhu cầu dân cư nội bộ dù bị cô lập khỏi thành phố lớn. Bài học từ Giáo sư Nikos Salingaros và Carlos Monero (ý tưởng ’15-minutes city’) có giá trị rất lớn vào lúc này bởi những phương án quy hoạch đô thị tập trung đang đồng nghĩa với việc gia tăng khả năng lây nhiễm virus corona.

Hơn lúc nào hết, nền công nghiệp xây dựng và kiến trúc cần thể hiện vai trò cốt lõi tại trung tâm cuộc chiến chống nCoV. Mới đây tại Trung Quốc, một bệnh viện 1000 giường (Wuhan Huoshenshan Hospital) đã được hoàn thành chỉ trong 6 ngày, nối tiếp bởi một bệnh viện 1300 giường khác hứa hẹn sẽ hoàn thành trong 15 ngày. Các tòa nhà liên tục được cải tạo công năng, thay đổi kết cấu để trở thành nơi điều trị cho số lượng người bệnh ngày một tăng, và kiến trúc thân thiện môi trường đành tạm nhường ưu tiên cho tốc độ xây dựng nhằm đáp ứng những nhu cầu sống còn hiện nay.

Trên phương diện kinh tế học đô thị, thiệt hại mà virus corona gây nên cho các quốc gia là điều khó tránh khỏi. Tuy vẫn còn quá sớm để đưa ra các con số thống kê, nhưng nhìn vào những đợt đại dịch trước đây như SARS, Zika hay Ebola, nền kinh kế thế giới đã bị thiệt hại hàng tỉ đô từ việc cắt giảm du lịch và đóng cửa các trung tâm thương mại-dịch vụ-công nghiệp. Các mục tiêu tăng trưởng kinh tế phải được thay đổi trong thời gian tới nhằm đảm bảo nền kinh tế đô thị vẫn tiếp tục phát triển, dù là với những chỉ số thấp hơn mong đợi.

Bên cạnh đó, sự phát triển công nghệ cũng được kì vọng sẽ giúp ngăn chặn các đợt đại dịch trong tương lai. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo song song với việc hình thành những kênh giao tiếp lớn, kết hợp với việc phân tích và đánh giá chuyên sâu các thông tin nhận được sẽ giúp phát hiện mầm mống của bệnh dịch từ trong trứng nước, góp phần dự báo và ngăn chặn từ lúc hiểm họa còn chưa hình thành. Đồng thời, cần gia tăng sự hợp tác giữa tất cả các bên liên quan, bao gồm cả những tổ chức Kiến trúc và Đô thị, nhằm tạo ra một cái nhìn tổng quát trên mọi phương diện về thành phố mà chúng ta đang sống. Các nhà nghiên cứu đô thị, nhà hoạch định chiến lược và các kiến trúc sư cần lên tiếng và tăng cường hoạt động nhằm tạo ra những đô thị đáng sống cho con người trong tương lai.

P/s: Bài viết được Một Nhà dịch và tóm tắt theo bài gốc của tác giả Zaheer Allam, đăng trên Archdaily.com vào ngày 03 tháng 02 năm 2020. Các số liệu được sử dụng trong bài viết có thể đã thay đổi so với thời điểm hiện tại.

Bài viết gốc: https://www.archdaily.com/932840/how-cities-and-architecture-respond-to-the-wuhan-coronavirus

Related Posts

Privacy Preference Center